

D4085

རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་པཎྜི་ཏ་ཆེན་པོ་རཏྣ་ཀཱི་རྟི་དང་། བོད་ཀྱི་ལོ་ཙཱ་བ་ཆིངས་ཡོན་ཏན་འབང་གྱིས་བསྒྱུར་ཅིང་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།། །།[་]@##། །རྒྱ་གར་སྐད་དུ། མ་དྷྱ་མ་ཨ་ལཾ་ཀཱ་ར་ཨུ་པ་དེ་ཤ་།བོད་སྐད་དུ། དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་མན ངག་།རྗེ་བཙུན་མ་སྒྲོལ་མ་ལ་ཕྱག་འཚལ་ལོ། །སྐུ་གཉིས་ཀྱི་ནི་གནས་ཁྱབ་པའི། །གང་ཞིག་ཉི་ཟླ་གཟའ་སྐར་བཞིན། །བདེ་བ་ཆེན་པོ་ཉིད་ཀྱི་སྐུ། །རྟག་པར་རྡོ་རྗེ་འཆང་ལ་འདུད། །བྱམས་པ་ཐོགས་མེད་ཀྱིས་གསུངས་ཤིང་། །ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་བཞེད་པ་ཡི། །ཚད་མ ལུང་དང་ལྡན་པ་ཡིས།།བདེན་པ་གཉིས་འདིར་བཤད་པར་བྱ། །དེ་ལ་བདེན་པ་གཉིས་ནི་དོན་དམ་པ་དང་ཀུན་རྫོབ་བོ། །དོན་དམ་པ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། །དོན་དམ་པ་ནི་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །སྒྲུབ་པ་དོན་དམ་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་སོ། །ཐོབ་ པར་བྱ་བའི་དོན་དམ་པ་ནི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པའོ།།ཇི་སྐད་དུ། དོན་དང་ཐོབ་དང་སྒྲུབ་པ་དང་། །དོན་དམ་རྣམ་པ་གསུམ་དུ་འདོད། །ཅེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། བརྟགས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་ནོ། ། ཤེས་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་ལོག་པའི་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་དོ། །བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་སྒྲ་དང་རྟོག་པས་དོན་དམ་པ་སྟོན་པར་བྱེད་པའོ། །ཇི་སྐད་དུ། བརྟགས་པ་དང་ནི་ཤེས་པ་དང་། །དེ་བཞིན་བརྗོད་པ་རྒྱ་ཆེ་ཡིན། །ཞེས་བཤད་པ་ལྟ་བུའོ། །བརྗོད་པའི་ཀུན་རྫོབ་ནི་རྣམ་པར་རྟོག པ་མ་ཡིན་ཞིང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ།།ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་བསྐྱེད་པ་དང་རྗེས་སུ་མཐུན་པ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་རོ། །ཅིའི་ཕྱིར་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་མ་ཡིན་ཞེ་ན། ཡང་དག་པའི་དོན་ལ་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ཕྱིར་རོ། །རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་ཉིད་ལས་ ཀྱང་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པ་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ།བྱིས་པ་རྣམས་ལ་དེ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཐ་མལ་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པ་ལས་སྐྱེ་བ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་ནི་འདིའི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཀྱང་མི་རྟོག་པ་ཉིད་མི་སྐྱེ་བ་མ་ཡིན་ཏེ། མཉམ་ པར་འཇོག་པའི་ཡིད་ཀྱིས་སོ་སོར་རྟོག་པ་རྣམས་དེ་བསྒོམ་པའི་རྗེས་སུ་འགྲོ་བས།འབད་རྩོལ་མེད་པར་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སྤྲོས་པ་མེད་པ་ལ་སེམས་མཉམ་པར་གཞག་པར་འགྱུར་རོ། །སྤྲོས་པ་མེད་པ་དེ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱའོ། །དེ་སྐད་དུ་ཡང་། རྣམ་པར་མི་རྟོག་ པའི་གཟུངས་ལས།དེ་ཡང་དག་པར་སྦྱོར་བས་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །བསྒོམ་པས་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །མང་དུ་བྱས་པས་རྗེས་སུ་འགྲོའོ། །ཡང་དག་པར་ཡིད་ལ་བྱེད་པས་རྗེས་སུ་འགྲོའོ་ཞེས་གསུངས་པ་དང་། གཞན་དག་ལས་ཀྱང་། བསམ་པའི་རང་བཞིན་ཅན་ཉིད་ཀྱི་ཤེས་རབ་ གོམས་པར་བྱས་ནས།དོན་དམ་པའི་ཡེ་ཤེས་འཁྲུལ་པས་དབེན་པ་དྲི་མ་མེད་པ་འཇིག་པ་མེད་པ་མངོན་སུམ་དུ་བྱེད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་ཡང་དག་པ་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་ཅིང་བསྒོམ་པར་བྱའོ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གྲུབ་ པའི་མཐའ་ཡིན་ནོ།།ཡང་དོན་དམ་པའི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། འཕགས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཀུན་རྫོབ་ཀྱི་བདེན་པ་གང་ཞེ་ན། བྱིས་པ་རྣམས་ཀྱི་ཡུལ་དུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་ཡུལ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དང་། ཡེ་ཤེས་དམ་པའི་འབྲས་བུ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་ དང་།དོན་དམ་པར་ཡོད་པའི་ཕྱིར་དང་། དོན་དམ་གསུམ་པོ་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞག་གོ། །ཀུན་བརྟགས་དང་། གཞན་དབང་དང་། ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་སྟེ། ཀུན་རྫོབ་རྣམ་པ་གསུམ་གྱི་མཚན་ཉིད་གོ་རིམས་བཞིན་ནོ། །དེ་བས་ན་དེ་ཉིད་ལ་རང་བཞིན་གསུམ་གྱི་དབུ་མ་ཡིན་ ཏེ་དེ་ཡང་།གཉིས་ཀྱི་བདག་ཉིད་ཐམས་ཅད་མེད། །གཉིས་སུ་འཁྲུལ་པའི་བདག་ཉིད་ཡོད། །དེ་ནི་སྟོང་པའི་བདག་ཉིད་དེ། །དབུ་མའི་ལམ་དུ་དེ་བཞེད་དོ། །དེ་སྐད་ཀྱང་། ཀུན་བརྟགས་དང་ནི་གཞན་དབང་དང་། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པ་འདི་རྣམས་ནི། །བརྟགས་དང་རྒྱུ་ལས་ སྐྱེ་བ་དང་།།མི་འགྱུར་ཕྱིར་ན་གོ་རིམས་བཞིན། །ཞེས་གསུངས་པའི་ཕྱིར་རོ།

印度堪布大班智达惹那格底和藏地译师秦雍丹旺翻译校对并确定。


梵文：Madhyama-alaṃkāra-upadeśa
藏文：中观庄严教授
顶礼圣度母！
遍满二身之处所，犹如日月与星辰，大乐本性之身体，恒常顶礼金刚持。
弥勒无著所宣说，龙树亦复如是许，具足量与教证故，于此宣说二谛理。
其中二谛即胜义谛与世俗谛。胜义谛亦有三种：胜义谛即是真如，修证胜义谛即是真实智慧，所得胜义谛即是涅槃。如云：'义与得与修证，胜义分为三种许。'
世俗亦有三种：遍计世俗即是一切法遍计自性，认知世俗即是一切颠倒认知，言说世俗即是以声音和分别显示胜义。如云：'遍计以及认知，如是言说广大是。'
言说世俗既非分别亦非无分别。为何非分别？因为与生起无分别相顺故。为何非无分别？因为对真实义有分别故。
也非从无分别性中生起无分别，因为凡夫无有彼故。也非从平常分别中生起，因为彼是此之违品故。然而非不生起无分别性，因为以等持意之观察修习随行，无需勤作而心于无戏论法界中等持。于彼无戏论中称为无分别智慧。
如是于《无分别陀罗尼》中亦云：'彼以正加行随行，以修习随行，以多作随行，以正作意随行。'其他论中亦云：'修习思维自性般若已，将现前离惑无垢无坏之胜义智慧。'
因此，欲证无分别菩提者应当依止并修习观察真实，此乃成就之究竟。
复次，何为胜义谛？因为是圣者之境故。何为世俗谛？因为是凡夫之境故。因为是殊胜智慧之境故，因为是殊胜智慧之果故，因为胜义中存在故，依次安立三种胜义。
遍计、依他起、圆成实，依次是三种世俗之相。因此，彼即是三自性中观，彼亦：'二之本性悉皆无，二种迷乱本性有，彼即空性之本性，此许为是中观道。'
如是亦云：'遍计与依他起，及以圆成实，此等因遍计，从因生及不变故，依次而安立。'

།དེ་རྣམས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཀྱང་འདིར་མདོར་བསྡུས་ནས་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། འདི་གཉིས་ཀྱི་མཚན་ཉིད་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་མེད་པའི་ཕྱིར་ཀུན་བརྟགས་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །དེ་ ཡང་གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་གཉིས་སོ།།གཉིས་མེད་ཀྱང་བག་ཆགས་ཀྱི་དབང་གིས་གཉིས་སུ་སྣང་བར་སྐྱེ་བའོ། །དེ་ནི་རྒྱུ་རྐྱེན་ལ་རག་ལས་པའི་ཕྱིར་གཞན་གྱི་དབང་གི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཡང་ན་གཞན་ཞེས་བྱ་བ་ནི་རྣམ་པ་ལ་བྱ་ལ། །ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ནི་ ཚུ་རོལ་ཏེ།གཞན་གྱི་དབང་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་གྱི་དབང་དེ་ཡང་རྣམ་པ་གསུམ་སྟེ། ཀུན་གཞི་རྣམ་པར་ཤེས་པ་དང་། ཉོན་མོངས་པ་ཅན་གྱི་ཡིད་དང་། འཇུག་པའི་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་གྱི་རྟེན་དུ་ གྱུར་པས་ཀུན་གཞི་ཡིན་ལ་རང་གི་ངོ་བོ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ།།ཉོན་མོངས་པ་བཞི་དང་རྟག་ཏུ་མཚུངས་པར་ལྡན་པས་ཉོན་མོངས་པ་ཅན་ཡིན་ལ། བདག་གོ་ཞེས་རྟག་ཏུ་རློམ་སེམས་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་ཡིད་དོ། །ཡུལ་སོ་སོ་ལ་ཡང་དང་ ཡང་དུ་འབྱུང་བས་འཇུག་པ་ཡིན་ལ།ཡུལ་ལ་ཉེ་བར་དམིགས་པས་རྣམ་པར་ཤེས་པའོ། །གཞན་དབང་དེ་ཀུན་བརྟགས་པ་དེས་དུས་ཐམས་ཅད་དུ་སྟོང་པ་ཉིད་དང་། དབེན་པ་ཉིད་དང་། བྲལ་བ་ཉིད་དུ་གྱུར་པ་དེ་ནི་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། །ཤེས་ པ་གང་ནམ་ཡང་གཉིས་ཀྱིས་མི་སྟོང་པ་དེ་ནི་ཅུང་ཟད་ཙམ་ཡང་མེད་དེ།སྟོང་པ་དེ་ཡང་ནམ་ཡང་འགྱུར་བ་མེད་པར་ཐམས་ཅད་ནས་ཐམས་ཅད་དུ་ནམ་མཁའ་ལྟ་བུར་རོ་གཅིག་པ་ཉིད་དེ། དེ་བས་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་མཚན་ཉིད་དུ་བརྗོད་དོ། །འཕགས་པ་བྱམས་ པས་ཀྱང་།གཉིས་དངོས་མེད་པའི་དངོས་མེད་པ། །དངོས་པོ་སྟོང་པའི་མཚན་ཉིད་དོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་གཉིས་ཀྱི་སྟོང་པ་ཐོག་མ་མེད་པ་ཡིན་པས་དེའི་ཚེ་ན་ཐོག་མ་ཉིད་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན། མི་འགྱུར་ཏེ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་ ཡོད་དུ་ཟིན་ཀྱང་ངེས་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་བས་ན་གཞན་དབང་ལ་དེ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་ནས་བྱང་ཆུབ་པར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་དུ་ངེས་ན་འཁོར་བར་འགྱུར་རོ། །ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་གང་ཡིན་ པ་དེ་ནི་གཞན་དབང་གི་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱི་ངོ་བོ་ཡིན་ནོ།།གང་གིས་སྟོང་ན་གཉིས་ཀྱིས་སོ། །སྟོང་པ་ཉིད་ཕྱིར་དངོས་པོ་མིན། །དེ་དངོས་ཡིན་ཕྱིར་དངོས་མེད་མིན། །ལུས་དངོས་ཡིན་ཕྱིར་གཞན་མ་ཡིན། མཚན་ཉིད་ཀྱིས་ནི་གཞན་མིན་མིན། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།གལ་ཏེ་དེ་དག་གཞན་མ་ཡིན་ན་འདུ་བྱེད་རྣམས་མཐོང་བ་ན་སྟོང་པ་ཉིད་ཀྱང་ངེས་པར་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་ན་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བདེན་པ་མཐོང་བ་ལ་སོགས་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་བཞིན་དུ་སྟོང་པ་ཡང་ཀུན་ནས་ཉོན་ མོངས་པར་འགྱུར་ལ།སྟོང་པ་རྟག་པ་བཞིན་དུ་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་ཡང་རྟག་པར་འགྱུར་བའམ། སྟོང་པ་བེམས་པོ་བཞིན་དུ་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱང་བེམས་པོར་འགྱུར་བས། དེའི་ཕྱིར་དེ་ནི་དེ་རྣམས་ལས་ཐ་མི་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །ཐ་དད་པ་ཡང་མ་ཡིན་ཏེ་བདེན་ པ་མཐོང་བ་རྣམས་ཀྱིས་ཀྱང་འདུ་བྱེད་རྣམས་ཀྱི་མཚན་མ་ཟིལ་གྱིས་ནོན་པར་མི་འགྱུར་ལ།གཞན་ཡང་སྟོང་པ་དེ་མི་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པ་དང་རྣམ་པར་བྱང་བའི་མཚན་ཉིད་དག་ཀྱང་གཅིག་པ་དང་ཐ་དད་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་འདི་ནི་དེ་དག་ལས་ཐ་ དད་པ་མ་ཡིན་ནོ།།དེ་སྐད་ཀྱང་། དངོས་པོ་མ་ཡིན་དངོས་མེད་མིན། །ཐ་དད་གཅིག་གི་མཚན་ཉིད་མིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་དེའི་མིང་གི་རྣམ་གྲངས་ནི། །དེ་བཞིན་ཉིད་དང་ཡང་དག་མཐའ། །མཚན་མ་མེད་དང་དོན་དམ་དང་། །ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་དང་ ཆོས་ཉིད་དོ།།ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་རྣམས་ཀྱི་རྣམ་གྲངས་ཀྱི་དོན་ནི། འགྱུར་བ་མེད་པས་ན་དེ་བཞིན་ཉིད་དོ། །དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཀྱི་མཐའ་ཡིན་པས་ན་ཡང་དག་པའི་མཐའོ། །འདི་ལ་དངོས་པོའི་མཚན་མ་མེད་པས་ན་མཚན་མ་མེད་པའོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་དམ་ པ་ཡིན་ལ་དོན་ནི་དེའི་ཡུལ་ཡིན་ཏེ་ངེས་ན་དོན་དམ་པའོ།།འཕགས་པའི་ཆོས་རྣམས་ཀྱི་རྒྱུ་ཡིན་པས་ཆོས་ཀྱི་དབྱིངས་སོ། །ཐམས་ཅད་ཀྱི་རང་བཞིན་ཡིན་པས་ཆོས་ཉིད་དོ།

现在将简要阐述这些自性的特征。由于这两者的特征并非如实存在，故为遍计所执自性。
这又分为所取和能取二者。虽然无二，但由习气力而显现为二相而生起。
由于这依赖因缘，故为依他起自性。或者'他'是指形相，真实智慧是此岸，非依他起。
依他起有三种：阿赖耶识、染污意和转识。
由于成为一切杂染法种子之所依故为阿赖耶，由于缘于自体故为识。
由于恒时与四种烦恼相应故为染污，由于恒时执著我故为意。
由于在各别境上反复生起故为转，由于缘于境故为识。
依他起为遍计所执所空性、远离性、解脱性，即是圆成实自性。
任何识都不可能不空于二取，丝毫也不存在。彼空性亦永不改变，一切处如虚空般一味，故说为圆成实相。
圣弥勒亦说：'无有二实之无实，是为空性之相也。'
若问：既然二空无始，则应从最初即成觉悟？答：不会，因为虽有体验但无定解。
因此，对依他起确定为圆成实自性则成觉悟。若确定为遍计所执自性则成轮回。
圆成实自性即是依他起的空性自性。空于何者？空于二取。
由于是空性故非事物，由于是事物故非无事物，由于是体性故非他，由于是相故非非他。
若彼等非他，则见诸行时亦应决定空性，如是一切皆应成为见谛等。
复次，诸行如烦恼般，空性亦应成烦恼；空性如常住般，烦恼亦应成常住；或如空性是无情般，诸行亦应成无情，故彼与彼等非不异。
亦非异，因为见谛者亦不能压伏诸行相，且彼空性将不可体验。烦恼与清净之相亦将成一或异。故此非异于彼等。
如是亦说：'非事物非无事物，非异一相。'
又其异名为：'真如及实际，无相与胜义，法界及法性。'
彼等异名之义为：无变故为真如，是真实边际故为实际，此中无事相故为无相，是出世间殊胜智慧，义为其境，若决定则为胜义。由为圣法之因故为法界，由是一切之自性故为法性。

།ཡང་དེ་སྔོན་གྱི་གནས་སྐབས་སུ་ནི་ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་པར་འགྱུར་ཞིང་། དེའི་བདག་ཉིད་ མ་ཡིན་པའི་གློ་བུར་གྱི་དྲི་མ་ཅན་ཡང་ཡིན་ནོ།།ཕྱིས་དེ་སྤངས་པས་རྣམ་པར་དག་པར་འགྱུར་ཞིང་དྲི་མ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་། དེ་ནི་དྲི་བཅས་དྲི་མ་མེད། །ཀུན་ནས་ཉོན་མོངས་རྣམ་པར་དག་།ཆུ་ཁམས་གསེར་དང་ནམ་མཁའ་བཞིན། །དག་པ་བཞིན་དུ་དག་པར་འདོད། ། གལ་ཏེ་ཉོན་མོངས་དེ་མ་གྱུར། །ལུས་ཅན་ཐམས་ཅད་གྲོལ་བར་འགྱུར། །གལ་ཏེ་རྣམ་དག་མེད་མ་གྱུར། །འབད་པ་འབྲས་བུ་མེད་པར་འགྱུར། །ཉོན་མོངས་མ་ཡིན་མི་མོངས་མིན། །དེ་ནི་དག་དང་མ་དག་མིན། །སེམས་ཀྱི་རང་བཞིན་འོད་གསལ་བ། །ཉོན་མོངས་དང་ནི གློ་བུར་ཕྱིར།།ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་པའོ། །དེ་ལྟར་ན་དེ་རྣམས་ལ་ཀུན་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་། རྣམ་པར་བརྟགས་པའི་གཟུགས་དང་། ཆོས་ཉིད་ཀྱི་གཟུགས་དང་། ཡང་བཏགས་པར་ཡོད་པ་དང་རྫས་སུ་ཡོད་པ་དང་། དོན་དམ་པར་ཡོད་པ་དང་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་སོ། ། དེ་ལྟ་བས་ན་རང་བཞིན་གསུམ་དང་ལྡན་པ་དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་གསུངས་པ་ནི། ཀུན་བརྟགས་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་ཡོད་པ་མ་ཡིན་ཞིང་། གཞན་གྱི་དབང་དང་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་རང་བཞིན་གྱིས་ནི་མེད་པ་མ་ཡིན་ཏེ། དེ་བས་ན་མཐའ་གཉིས་དང་བྲལ་བའོ། །དེ ཡང་།ཡང་དག་མ་ཡིན་ཀུན་རྟོག་ཡོད། །དེ་ལ་གཉིས་པོ་ཡོད་མ་ཡིན། །སྟོང་པ་ཉིད་ནི་དེ་ལ་ཡོད། །དེ་ལ་ཡང་ནི་དེ་ཡོད་དོ། །སྟོང་པ་མ་ཡིན་མི་སྟོང་མིན། །དེ་ལྟ་བས་ན་ཐམས་ཅད་བཤད། །ཡོད་པས་མེད་པས་ཡོད་པས་ན། །དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་ གསུངས་སོ།།སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལུས་ནི་ཡོད་པའོ། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་མཚན་ཉིད་ནི་མེད་པ་སྟེ། ཇི་སྐད་དུ་འཆད་པར་འགྱུར་བའི་གནོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་བག་ཆགས་ཀྱིས་བསླད་པའི་དབང་གིས་འཁྲུལ་པའོ། །དེ་ ལྟར་གྱུར་བས་དེ་མྱོང་བ་ཡང་འཁྲུལ་པ་དང་གཞན་མྱོང་བ་ལྟ་བུར་མྱོང་བའོ།།ཡང་རིག་པ་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ལ་གནོད་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དེ། དེ་ལས་ལྷག་པའི་ཚད་མ་གཞན་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ནི་རང་རིག་པའི་མངོན་སུམ་ཡིན་པ་དང་། ཡང་ དག་ཏུ་མྱོང་བའོ།།དེ་བས་ན་འདི་ནི་ཚད་མས་གྲུབ་པ་སྟེ། ཚད་མ་ནི་ཚད་མ་བརྒྱས་ཀྱང་མི་གནོད་དེ། ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ཕ་རོལ་གྱི་འདོད་པ་ཙམ་གྱིས་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། དེ་ལྟར་ན་ཚད་མ་གཉིས་ཀྱིས་སྒྲུབ་པ་དང་སུན་འབྱིན་པ་ཡིན་ནོ། །གཉིས་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱིར་ གཉིས་ཀྱི་མཚན་མ་ཞེས་ཀྱང་བྱ་སྟེ།དེ་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་འགག་པར་འགྱུར་བ་དང་། དེ་ནི་མ་འཁྲུལ་པ་དང་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་ཡིན་པས་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པར་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའོ། །དེའི་དེ་བཞིན་ཉིད་ནི་མི་འགྱུར་བ་ཡོངས་སུ་གྲུབ་པའི་ངོ་བོ་ཉིད་དོ། ། ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་ཞལ་ནས་ཀྱང་། དངོས་རྣམས་སྐྱེ་བ་ཡོད་མིན་ཞིང་། །འགག་པའང་གང་ན་ཡོད་མིན་པ། །ཤེས་པ་འདི་ཉིད་ཁོ་ན་ནི། །སྐྱེ་ཞིང་འགག་པར་འགྱུར་བ་ཡིན། །འབྱུང་བ་ཆེ་ལ་སོགས་བཤད་པ། །རྣམ་པར་ཤེས་སུ་ཡང་དག་འདུ། །ཡེ་ཤེས་ལ་ནི་དེ་བྲལ་ན། ། ལོག་པར་རྣམ་བརྟགས་ཅིས་མ་ཡིན། །ཞེས་བྱ་བ་འདིས་ཐམས་ཅད་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་། དབུ་མ་གྲུབ་པའི་མཐའ་མཚུངས་པ་ཡིན་ནོ། །དེ་ལྟ་བས་ན་དོན་འདི་ནི་ཤིན་ཏུ་བཟློག་པར་དཀའ་བ་ཉིད་ཡིན་ནོ། །ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་ཡོངས་སུ གྲུབ་པ་དེ་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ཏེ།དེ་ཡང་སྣང་བ་མེད་པའི་ས་དང་། ལྷག་པའི་བསམ་པ་རྣམ་པར་དག་པའི་ས་དང་། ཁྱད་པར་གྱིས་དང་། རྡོ་རྗེ་ལྟ་བུའི་ཏིང་ངེ་འཛིན་གྱི་དུས་དེར། ཆོས་ཐམས་ཅད་ནམ་མཁའི་དཀྱིལ་དང་མཚུངས་པར་མཐོང་ངོ་། ། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་པས་ནི། ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མའི་དཔེ་བརྒྱད་དང་འདྲ་བར་མཐོང་ངོ་ཞེས་གསུངས་སོ། །དེ་ལ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཡེ་ཤེས་ཞེས་བྱ་སྟེ། ཡེ་ཤེས་དེས་དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ཡོངས་སུ་གཅོད་པ་ཉིད་ཀྱིས་དག་པ་ཡིན་ལ། འཁྲུལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་འཇིག རྟེན་པ་ཡིན་ནོ།

在过去的状态中成为完全烦恼，其本性不是暂时的污垢。后来由于断除它而成为清净无垢，这也就是：'它有垢无垢，完全烦恼清净，如水界、黄金与虚空，清净如清净所愿。若无彼烦恼，一切有情解脱，若无清净性，精进无果报。非烦恼非无烦恼，非清净非不清净，心性光明，烦恼及暂时故。'如是广说。
如是，对于那些遍计所执色、分别所执色、法性之色，又说为假立所有、实质所有、胜义所有。因此说具有三种自性即是中道：以遍计所执自性非有，以依他起及圆成实自性非无，因此远离二边。又说：'虚妄分别有，于此二取空，此中唯有空，于彼亦有此。非空非不空，是故一切说，以有故以无故以有故，此即是中道。'
青等分别之体是有，青等相则是无，因为有如将要解说的过失。因此由青等习气染污力而迷乱。如是生起故，其感受也是迷乱及如他受般感受。
又于明了识的本性无有能损，因为无有超过它的其他量。它是自证现量，及真实感受。因此这是以量成立，量即使以百量亦不能损害，更何况说非量他方之许可而已。如是以二量建立及破除。由显现为二故，亦称为二相。
它于出世间智中灭尽，它是无迷乱及真实智慧故圆成实无颠倒。其真如是不变圆成实自性。龙树亦说：'诸法生非有，灭亦何处有，唯此知性是，生起及灭尽。所说大种等，摄归于识中，若离于智慧，岂非颠倒分别？'以此说明一切。
因此瑜伽行派与中观宗见解相同。因此此义极难违背。无颠倒圆成实即是出世间智慧。
即于无相地、增上意乐清净地、殊胜地及金刚喻三摩地时，见一切法等同虚空界。出世间智者见一切法如八种幻喻。
其中称为清净世间智，由彼智慧决定真实性故是清净，由迷乱性故是世间。

།དེ་བཞིན་དུ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ས་ལ་དགོས་པའི་དབང་གིས་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ཅུང་ཟད་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ས་དེ་རྣམས་སུ་ཤེས་པ་རྣམས་གནས་གྱུར་ཅིང་མི་འདྲ་བར་སྨིན་པའོ། །དེ་ལྟར་ཤེས་པ་ ནི་གཉིས་ཏེ།འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་དང་། འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཤེས་པའོ། །འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་ཡང་། མ་དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པ་དང་། དག་པ་འཇིག་རྟེན་པའི་ཤེས་པའོ། །ལུགས་འདི་ནི་རྣམ་པ་མེད་པ་ཡིན་ཏེ་དེ་ཡང་། འཇིག་རྟེན་ པ་ཡི་ཡེ་ཤེས་ལ།།རྣམ་པ་དག་ནི་ནུབ་གྱུར་ནས། །དེ་ཉིད་གཉིས་མེད་སྤྲོས་པ་མེད། །ཁྱབ་བདག་སྣང་བ་མེད་པ་སྐྱེ། །འཇིག་རྟེན་ཤེས་པ་རྣམ་བཅས་ཀྱང་། །རྣམ་པ་དག་ནི་བརྫུན་པ་དང་། །བདེན་མིན་རྣམ་པར་གཅོད་པས་ན། །དེ་ནི་རྣམ་པ་མེད་པར་བརྗོད། ། གཞན་དག་སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་འདི་སྐད་དུ་སྨྲ་སྟེ། གང་ཞིག་རྣམ་པ་མེད་པའི་ཤེས་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་དོན་རིག་པར་འདོད་པ་ནི་བྱེ་བྲག་ཏུ་སྨྲ་བའོ། །གང་ཞིག་དོན་གྱིས་ཕན་བཏགས་པའི་གཟུགས་བརྙན་གྱི་རྣམ་པ་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དོན་རིག་པར་འདོད་པ་ཉིད་ནི་མདོ སྡེ་པའོ།།གཞན་དབུ་མ་ལྟར་སྣང་བའི་ཕྱོགས་གསུམ་དང་། རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པའི་ཕྱོགས་བཞི། ཚད་མ་དང་ལུང་དང་བསྟན་བཅོས་ལ་མཁས་པ་རྣམས་ཀྱིས་སུན་དབྱུང་བར་བྱ་སྟེ། དེ་ལ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་ཇི་ལྟར་རྣམ་པར་ཤེས་པ་ཡིན་ཞེ་ན། བཅོམ་ལྡན་འདས་ ཀྱིས་ཀྱང་།ཇི་ལྟར་བྱིས་པས་རྣམ་བརྟགས་པའི། །ཕྱི་རོལ་དོན་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །བག་ཆགས་ཀྱིས་ནི་དཀྲུགས་པའི་སེམས། །དོན་དང་སྣང་བར་གྱུར་པ་ཡིན། །ཞེས་གསུངས་སོ། །འོ་ན་འདི་ལ་རིགས་པ་ཅི་ཡོད་ཅེ་ན། གང་ཡང་རྨི་ལམ་གྱི་ཤེས་པ་ཉིད་ དོན་དེ་དང་དེར་སྣང་ཡང་སད་པ་ཉིད་ན་མ་ཡིན་པ་བཞིན་ནོ།།དཔེ་ཙམ་གྱིས་དོན་གྲུབ་པ་མེད་དོ་ཞེ་ན། འདི་ལ་བརྗོད་པར་བྱ་སྟེ། ཆོས་རྣམས་རང་ཉིད་གསལ་བཞིན་པར་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བའི་ངོ་བོ་ཉམས་སུ་མྱོང་བས་གྲུབ་པ་ཡིན་ལ། གསལ་བ་དེ་ཡང་རབ་ཏུ་སྣང་བ་དང་། སོ་སོར་སྣང་བ་དང་། གསལ་བཞིན་པ་ཞེས་བྱའོ། །དེ་ཡང་བེམས་པོ་མ་ཡིན་ཏེ། ལྐོག་ཏུ་གྱུར་པ་མ་ཡིན་ཞིང་ཤིན་ཏུ་ཡོངས་སུ་གསལ་བའི་རང་བཞིན་ནོ། །དེ་གྲུབ་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་གང་ཡང་སྣང་བར་མི་འགྱུར་བས་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །གྲུབ་ན ནི་དེ་ཉིད་ཤེས་པ་ཡིན་པས་ཆོས་ཐམས་ཅད་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རང་བཞིན་དུ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།འདིར་ཚིགས་སུ་བཅད་པ་ནི། གསལ་བ་མིན་པ་གསལ་མི་འགྱུར། །གཞན་གྱིས་ཀྱང་ནི་གསལ་མི་ནུས། །སྔོན་པོ་ལ་སོགས་གསལ་བ་སྟེ། དེ་ཕྱིར་གཉིས་མེད་ཤེས་པ་ཡིན། །མདོ་ སྡེ་པ་ལྟར་ན་ཡང་།ཤེས་པ་དེས་འབྲེལ་པ་གང་གིས་དོན་དེ་མྱོང་བར་འགྱུར། དེ་ལས་བྱུང་བའི་འབྲེལ་བས་སོ་ཞེ་ན། མིག་ཀྱང་མིག་གི་རྣམ་པར་ཤེས་པས་མྱོང་བར་འགྱུར་རོ། །ཡང་རྨི་ལམ་དེ་མེད་ཀྱང་དེར་སྣང་བ་འབྱུང་བའི་ཕྱིར་རོ། །འོན་ཏེ་འདྲ་བའི་དབང་གིས་སོ་ཞེ་ན། ། དེ་ཡང་ཀུན་གྱིས་མཚུངས་ན་ནི། ཤེས་པ་ཡང་བེམས་པོ་ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ། །འགའ་ཞིག་གིས་མཚུངས་ན་ནི་ཀུན་གྱིས་ཐམས་ཅད་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སྣམ་བུ་དང་རེ་ལྡེ་ལ་སོགས་པར་སྣང་བ་འདི་དག་གཅིག་གམ་དུ་མ་ཞིག། །གལ་ཏེ་གཅིག་ན་ཐོག་མ་དང་ཐ་མ དང་དབུས་ཀྱི་ཆ་ཐ་དད་པར་སྣང་བར་མི་འགྱུར་ཏེ།ཐ་དད་པ་དང་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེ་ལྟར་ན་ཆ་ཤས་རྣམས་ཀྱང་སོ་སོར་གཅིག་ཏུ་མི་རུང་བས་ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་འབའ་ཞིག་གནས་འགྲངས་ན་མ་ཡིན་ཏེ། རྟག་ཏུ་སྟུག་པོར་སྣང་བའི་ཕྱིར་དང་། རྡུལ་ཕྲ་ རབ་གཅིག་ཏུ་མཐོང་བ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།།རྡུལ་ཕྲ་རབ་མང་པོས་སྦྱར་བས་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། དེ་ཡང་གལ་ཏེ་ཆ་ཤས་ཀྱིས་སྦྱོར་ན་ནི་ཆ་ཤས་མེད་པའི་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ཏུ་མི་འགྱུར་ལ་ཆ་ཤས་མེད་པས་སྦྱོར་ན་ནི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་རྣམས་གཅིག་ལ་གཅིག་ཞུགས་པས་རི་ལ་སོགས་པ་ཡང་རྡུལ་ཕྲ་རབ་ ཀྱི་ཚད་ཙམ་དུ་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་སྣམ་བུ་ལ་སོགས་པ་འདི་དག་གཅིག་དང་དུ་མ་དང་བྲལ་བའི་ཕྱིར་རོ།

同样地，由于佛地所需的缘故，圆满菩提稍有迷乱，因为是清净世间的自性。在那些地中，诸识转依并不同等地成熟。如是知识有二种：世间的知识和出世间的知识。世间的知识又分为：不清净世间的知识和清净世间的知识。此宗无相，即是：'世间智慧中，诸相皆消没，彼即无二无戏论，遍主无相而生起。世间知识虽有相，诸相皆是虚妄故，非真能断诸相故，是故说为无相也。'
其他佛教徒们这样说：若有人认为以无相的知识能了知青等境，是毗婆沙师。若有人认为由境所熏习的影像相的体验是了知境，是经部师。其他似中观的三派和瑜伽行派的四派，精通量论、经典和论典的诸位应当破斥。
对此，若问这些青等是如何被识知的？世尊也说：'如同凡夫所分别，外境实际并非有，由习气所扰动心，显现为境而转起。'那么此中有何道理呢？就如同梦中的知识虽显现为种种境，但醒时却并非如此。
若说仅以比喻不能成立义理，对此当说：诸法自明显时，由自身明显的本性体验而成立，其明显即是极为显现、各别显现和正在明显。此亦非无情，因为不是隐蔽而是极为明显的自性。若此不成立，则任何显现都不会有，从而一切将成不成立。若成立，则彼即是知识，故一切法成立为识的自性。
此处偈颂：'非明者不能明显，他者亦不能明显，青等即是明显性，故为无二之知识。'
按经部师，彼知识以何关联而能体验彼境？若说由从彼生起的关联，则眼也应被眼识所体验。又因为梦中无彼而有彼显现。若说是由相似的缘故，若一切相似，则知识也将成为无情。若某些相似，则一切将成遍知。
复次，显现为毛毯和地毯等这些是一还是多？若是一，则不应显现为有始、终、中的差别，因为差别与无差别相违。若如是，则诸部分各自也不应成一，故唯无分的极微安住亦不应理，因为恒时显现为稠密，且未见单一极微。
若说是由多极微和合而成，若以部分和合，则不成为无分极微；若以无分和合，则诸极微互相渗入，从而山等也将成为仅有极微量。因此，这些毛毯等离一多故。

།དེ་ཡང་། དྲུག་གིས་ཅིག་ཅར་སྦྱར་བ་ན། །ཕྲ་རབ་རྡུལ་ཆ་དྲུག་ཏུ་འགྱུར། །དྲུག་པོ་དག་ནི་གོ་གཅིག་ན། །གོང་དུ་རྡུལ་ཕྲན་ཙམ་དུ་འགྱུར། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཇི་ལྟར་སྔོན་ པོ་ལ་སོགས་པ་ཕྱི་རོལ་གྱི་ལས་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་སྐྱོན་བརྗོད་པ་འདི་དག་ནི།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བདག་ཉིད་ཀྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ཡང་མཚུངས་ཏེ། ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ལ་བྱེ་བྲག་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དོན་དང་རྣམ་པར་ཤེས་པའི་བྱེ་བྲག་ཙམ་གྱིས་ནི་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དོན་གྱི་ རྡུལ་ཕྲ་རབ་ནི་ཕྱོགས་དྲུག་ནས་ནི་བསྐོར་བ་ཡིན་ལ།རྣམ་པར་ཤེས་པའི་རྡུལ་ཕྲ་མོ་ནི་ཕྱོགས་བཞི་པའོ་ཞེ་ན། ཆ་ཤས་དང་བཅས་པ་མཚུངས་པའི་ཕྱིར་དེས་ཀྱང་ཅིར་ཡང་མི་འགྱུར་ཏེ། གཅིག་དང་དུ་མ་ལས་མ་གཏོགས་པའི་དངོས་པོ་ཕུང་པོ་གསུམ་པ་གཞན་དག་ཀྱང་མེད་པས་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དག་ནི་ ཕྱི་རོལ་གྱི་དངོས་པོ་དང་ནང་གི་དངོས་པོར་མ་གྲུབ་པས་བརྫུན་པ་ཉིད་དོ།།འདི་ཡང་གསལ་བ་ཙམ་གྱི་བདག་ཉིད་ཡིན་ཡང་བག་ཆགས་ཀྱིས་དཀྲུགས་པའི་དབང་གིས་མེད་དུ་ཟིན་ཀྱང་། གང་ཞིག་གི་བདག་ཉིད་དུ་གསལ་བ་སྟེ། བདག་ཉིད་དེ་དག་ནི་གོ་རིམས་བཞིན་དུ་གཞན་གྱིས་མ་བཞག་པ་ དང་།བཞག་པས་ཡང་དག་པ་དང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པ་ཡིན་གྱི། གསལ་བ་ནི་གཞན་གྱིས་གཞག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བརྫུན་པར་མི་རུང་ངོ་། །དེའི་འཇོག་པར་བྱེད་པ་ནི་མེད་དེ། ཁྱད་པར་མེད་པའི་ཕྱིར་དང་། ཐུག་པ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་བའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་བས་ན་གསལ་བ་འདི་ནི་རང་གི་ བདག་ཉིད་ལ་མ་འཁྲུལ་བའི་ཕྱིར་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ནོ།།གཞན་པ་ནི་ནམ་མཁའ་ལ་སྐྲའི་ཚོགས་སྣང་བ་བཞིན་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ། །འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བ་གཅིག་གི་བདག་ཉིད་ཡིན་ནོ་ཟེར་ན། སྔོན་པོ་དང་སེར་པོ་ལ་སོགས་པ་མཚན་ཉིད་ཕན་ཚུན་སྤངས་ཏེ་སྣང་བས་གཅིག་ མ་ཡིན་ལ།དེའི་བདག་ཉིད་ཀྱིས་གསལ་བ་གཅིག་དང་འགལ་བའི་ཕྱིར་དུ་མ་ཉིད་ཀྱང་མ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་འདི་ནི་ཇི་ལྟར་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེ་ལྟར་གཅིག་ཡིན་ཏེ། ལྷན་ཅིག་ཉམས་སུ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། མ་ཡིན་ཏེ་ཐ་དད་པ་ཉིད་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲས་པར་འགྱུར་རོ། །ཅི་སྟེ་དེའི་ བདག་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར།དེ་དང་འདྲ་བར་གསལ་བ་ཡང་ཐ་དད་དོ་ཞེ་ན། དེ་དག་བདག་ཉིད་སོ་སོར་མྱོང་བའི་ཕྱིར། ལྷན་ཅིག་ཏུ་མྱོང་བ་མེད་པས་གཅིག་གི་ཐམས་ཅད་མྱོང་བ་མེད་པར་ཐལ་བར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པས་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་ཡིན་པས་ན་ནམ་མཁའི་སྒྲའི་ཚོགས་བཞིན་ནོ། །དོན་དེ་ཡང་ ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་ལ་ནི་གཟུགས།།གཅིག་དང་གཞན་པ་རྣམ་སྤངས་པ། །སྣང་ཡང་དེ་ནི་ཡོད་མ་ཡིན། །དེ་བཞིན་དངོས་རྣམས་ངོ་བོ་ཉིད། །ཅེས་གསུངས་སོ། །རྣམ་པར་སྤངས་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་གཅིག་དང་དུ་མ་གཉི་གའི་ངོ་བོར་མེད་པའོ། །འདི་ལྟར་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ གསལ་བ་ལས་ཐ་དད་དམ།འོན་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པ་ཞིག་ཡིན། ཅི་སྟེ་ཐ་དད་པ་ཡིན་ན་ནི་དེ་མི་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གལ་ཏེ་ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་ན་ནི་དེ་རྣམས་གསལ་བའི་བདག་ཉིད་ཡིན་པས་གཅིག་ཏུ་འགྱུར་བའམ། དེ་ཡང་དེ་རྣམས་དང་ཐ་མི་དད་པས་དུ་མ་གཅིག་ཏུ་མི་བཏུབ་པ་ཡང་སྔར་བཤད་ ཟིན་ཏོ།།ཇི་ལྟར་མེ་ལོང་གཟུགས་ཞེས་བྱ་བ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཕྱོགས་འདིར་ནི་གཅིག་དང་གཞན་པ་ཞེས་བྱ་བ་ནི་ཐ་དད་པ་དང་། ཐ་དད་པ་མ་ཡིན་པའོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་། དབུ་མ་པ་ཤེས་པ་རྣམ་པ་དང་བཅས་པར་སྨྲ་བ་ཁ་ཅིག་ན་རེ། སྔོན་པོ་གསལ་བ་དག་བརྫུན་པ་དང་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་པར་ འགྱུར་ན་ཆོས་འགལ་བ་ཉིད་ཀྱིས་ན་དེའི་བདག་ཉིད་དུ་འཐད་པར་མི་འགྱུར་ལ།དེའི་བདག་ཉིད་མ་ཡིན་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་གསལ་བར་མི་འགྱུར་ན། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་གསལ་བ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། སྒྲོ་མ་བཏགས་པའམ་དངོས་པོར་འགྱུར་བའི་གསལ་བ་ལས་གཞན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར། སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་སྒྲོ་མ་བཏགས་པའམ། དངོས་པོར་འགྱུར་བ་ཡིན་ནོ་ཟེར་ཏེ། དེ་དག་གི་ལྟར་ན་གསལ་བ་ཐམས་ཅད་ཕྱིན་ཅི་མ་ལོག་པའི་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བའི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་གཏན་མེད་པར་འགྱུར་རོ།

再者，'六个同时相合时，成为极微尘六分，六者若在一处时，上成微尘许大小。'如是所说。如同对于青等外境所说的过失，这些过失对于识体性的青等也同样适用，因为对于过失没有差别。仅仅是境与识的差别并不能有任何改变。
若说外境的极微是由六方所围绕，而识的微细尘是四方的，由于同样具有部分，这也不能有任何改变，因为除了一与多之外，没有其他第三类实体存在，所以青等既不能成立为外境实体也不能成立为内在实体，因此是虚妄的。
虽然这仅是明显性的本质，但由于习气的扰动，即使是不存在的，也会显现为某种本质。这些本质依次是非他者所安立、已安立的真实、非真实，而明显性因为不是他者所安立，所以不应成为虚妄。
它没有能安立者，因为没有差别，且会导致无穷过失。因此，这个明显性由于对自本质无错乱，所以是现量。其他的如同虚空中显现发丝一样是错乱的。
如此，若说青等是明显性一体的本质，由于青和黄等相互排斥的特征而显现，所以不是一，由于与明显性一体相违故也不是多。
若说青等如何体验就如何是一，因为是同时体验的缘故，这是不对的，因为这会导致说差别即是无差别。若说因为是它的本质，所以明显性也如同它一样有差别，由于各自体验其本质，就没有同时体验，会导致一者不能体验一切的过失。
因此，青等既非一也非多，如同虚空中的声音集合。这个道理如说：'如同镜中影像，离一异诸相，虽现实非有，诸法性亦尔。'
所谓遮除，是指既非一也非多两种本质。如此，青等是否异于明显性，还是非异？若是异，则它不会显现。若是非异，则它们是明显性的本质故成为一，或者由于它们与明显性无别，多不能成为一，这之前已经说过。
如同'镜中影像'等，在此处'一与异'指的是差别与无差别。某些主张识具有行相的瑜伽行派和中观派说：若青和明显性成为虚妄与非虚妄，由于法相矛盾，就不能成立为它的本质；若非其本质，青等就不会明显，而青等是明显的。
回答：因为除了无增益或成为实体的明显性之外别无他物，所以青等是无增益或成为实体。按照他们的观点，由于一切明显性都是体验无颠倒的自性，就会导致完全没有错乱的过失。

།དེས་ན་སེམས་ཅན་ཐམས་ཅད་གཏན་དུ་གྲོལ་ཞིང་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་སངས་རྒྱས ཉིད་དུ་འགྱུར་རོ།།ཇི་སྟེ་བློའི་རྣམ་པ་ནི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པའི་རང་གི་མཚན་ཉིད་ལ་མི་རིགས་པས་བརྫུན་པ་མ་ཡིན་ལ། ཕྱི་རོལ་གྱི་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་བརྫུན་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་སྣང་བ་དོན་མ་ཡིན་པ་ལ་དོན་དུ་མངོན་པར་ཞེན་པས་གཞག་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། འོ་ན་ནི་རང་གི་སྣང་བ་ལ་མངོན་པར་ཞེན་པ་ཡིན་པས་དེ་ རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཤེས་པ་ཉིད་དུ་ཞེན་པར་འགྱུར་གྱི་དོན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ཏེ་དོན་མ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་རོ།།དེ་ཉིད་ཀྱི་ཕྱིར་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་དཔྱད་པར་བྱ་སྟེ། ཅི་སྟེ་དོན་ལ་ཞེ་ན་ནི་དེའི་དོན་རྣམ་པ་ཐམས་ཅད་དུ་ཡོད་པར་འགྱུར་བས་དོན་མེད་བཞིན་དུ་ཞེན་པར་མི་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་དོན་ལ་ཡང་ ཞེན་པ་མ་ཡིན་ལ།ཤེས་པ་ཡང་མ་ཡིན་ནོ། །དེ་བས་ན་བློའི་བསླད་པ་ཇི་ལྟར་གྲགས་པ་བཞིན་དུ་རྣམ་པར་གཞག་པ་ཡིན་གྱི་ཡང་དག་པ་ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་གསལ་བ་ལས་ཐ་མི་དད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་བརྫུན་པ་ཡང་དངོས་པོར་འགྱུར་རོ་ཞེས་པའི་གཏན་ཚིགས་འདི་གལ་ཏེ་དངོས་ པོའི་རང་བཞིན་དུ་ཐ་མི་དད་དོ་ཞེ་ན་གཏན་ཚིགས་མ་གྲུབ་པར་འགྱུར་རོ།།འོན་ཏེ་ཐ་མི་དད་པ་ཙམ་གཏན་ཚིགས་ཡིན་ན་ནི་མ་ངེས་པར་འགྱུར་ཏེ། གཟུང་བ་དང་འཛིན་པ་ཉིད་ལ་སོགས་པ་ལ་དེ་མེད་པར་གཏན་ཚིགས་ཡོད་པས་སོ། །རྣལ་འབྱོར་སྤྱོད་པ་པ་དང་། དབུ་མ་པ་རྣམ་པ་མེད་པར་སྨྲ་བ་ རྣམས་རྣམ་པར་རྟོག་པའི་ལུས་རྫས་སུ་མེད་པར་སྨྲ་སྟེ།དེ་དག་གི་ལྟར་ན་ཡང་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ནི་སྐད་ཅིག་མ་དང་པོའི་རྟོག་པ་དང་བྲལ་བ་ཡིན་ལ། རྗེས་སུ་དཔག་པ་ནི་མེད་པའི་ཕྱིར་རྣམ་པ་འདི་ནི་ཐམས་ཅད་དུ་དགག་པར་ནུས་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གང་ཡང་དབུ་མ་པ་ཁ་ཅིག་ན་རེ་འཇིག་རྟེན་ལས་ གྲགས་པ་ནི་ཀུན་རྫོབ་ཡིན་ཏེ།ཕྱི་རོལ་གྱི་དོན་ཡང་འཇིག་རྟེན་ལ་གྲགས་པ་ཡིན་པས། སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་བཞིན་དུ་དེ་ཡང་ཀུན་རྫོབ་ཏུ་ཡོད་པ་ཡིན་ནོ། །སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ནི་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ཏེ། རང་གི་རིག་པ་འགལ་བའི་ཕྱིར་རལ་གྲིའི་སོས་རང་མི་གཅོད་པ་བཞིན་ནོ། །གཞན་ རིག་པ་ཡང་བསླད་པ་ཙམ་དུ་འུ་བུ་ཅག་གཉི་ག་འདོད་དོ།།དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ཟད་པས་དོན་དམ་པ་རྟོགས་པའི་ཕྱིར་རོ། །སངས་རྒྱས་པ་རྣམས་ནི་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པ་ཉིད་དོ། །གང་གི་ཚེ་དེ་རྣམས་ཀྱི་སྐྱེ་བ་དེའི་ཚེ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྐྱེ་བ་མེད་པའི་དོན་དམ་པར་རྗེས་སུ་བྱེད་པ་ཐོབ་པས་ མྱོང་བར་གཞག་གོ།།མི་གནས་པའི་མྱ་ངན་ལས་འདས་པ་ནི་སེམས་ཅན་སྣ་ཚོགས་པའི་དོན་བྱ་བའི་ཕྱིར་གཟུགས་བྱིན་གྱིས་བརླབས་ཏེ་གཞག་ནས། ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་མངོན་དུ་བྱེད་དོ་ཟེར་བ་དག་ནི་སྨད་པ་ལས་ཀྱང་སྨད་པར་འགྱུར་བ་ཡིན་ཏེ། གང་གི་ཕྱིར་འདི་ལྟར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་ བ་འདི་དག་མེད་པའི་ཕྱིར་རྟོག་པ་ཉིད་ཀྱང་མེད་ན།དོན་དམ་པར་ཡང་དག་པར་རྫོགས་པའི་བྱང་ཆུབ་ལྟ་ག་ལ་ཡོད། ཅི་སྟེ་ཡང་འདི་ནི་རྟོགས་པ་ཁོ་ན་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ཉིད་སེམས་ཡིན་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་མེད་པ་མ་ཡིན་ནོ། །གཞན་ཡང་དོན་དམ་པ་དེ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་མྱོང་ན་ནི་འཁྲུལ་བར་ འགྱུར་ལ།ཐ་མི་དད་ན་ནི་རང་རིག་པར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འཁྲུལ་པ་ཡིན་ན་དེའི་ཚེ། དེ་རྣམས་ཀྱི་གཉེན་པོ་གང་ཡིན། འཁྲུལ་པ་དེ་ཉིད་རགས་པའི་ཅིག་ཤོས་ནི་མི་མཐུན་པའི་ཕྱོགས་ཡིན་ལ། ཕྲ་བ་ནི་གཉེན་པོ་ཡིན་ནོ་ཞེ་ན། དེ་ལྟར་ན་ ནི་ཤེས་པ་ཐ་མ་ལ་ནི་གཉེན་པོ་མེད་པས་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་ཟད་པར་མི་འགྱུར་རོ།།དེ་བས་ན་འདི་ལྟར་རྣམ་པར་རིག་པ་ཙམ་གྱི་གཉུག་མ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བ་ནི་མངོན་སུམ་གྱི་ཚད་མ་ཡིན་ཏེ་མ་འཁྲུལ་པའི་ཕྱིར་རོ། །སྒྲོ་བཏགས་པ་རང་གི་ངོ་བོ་མྱོང་བས་ན་འཁྲུལ་པ་ཡང་ཡིན་ནོ། ། དེ་བས་ན་འཁྲུལ་པའི་མཚན་མ་དེ་ཐམས་ཅད་རིམ་གྱིས་དོར་ཏེ། ནམ་མཁའ་གཅིག་ཏུ་དྲི་མ་མེད་ཅིང་མཐའ་མེད་པ་ལྟ་བུར་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱིས་གསལ་བའི་ལུས་གཉིས་ཀྱིས་སྟོང་པ་མྱོང་བ་གང་ཡིན་པ་དེ་ཉིད་དོན་དམ་པ་ཡང་དག་པར་རྟོགས་པ་ཡིན་གྱི། སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པ་ནི་རིག་པ མ་ཡིན་ནོ།

因此一切众生永远解脱并成为圆满正等觉。如果说心识的行相对于青等自相不合理故非虚妄，而外境的青等是虚妄的，因为是由于对非对境的自现执著为对境而安立的。那么，由于是对自现执著，应当完全执著为识性而非对境，因为非是对境的缘故。正因如此是颠倒的话，应当观察此颠倒：如果执著于对境，则其对境应当完全存在，故不应执著于无对境。因此既非执著于对境，也非是识。因此，心识的迷乱如所显现般安立，而非如实际般。
若说由于与明了不异故虚妄行相也成为实法的此能立，如果是说与实法自性不异，则能立不成立。若说仅是不异为能立，则成不定，因为在所取能取性等上有能立而无所立故。瑜伽行派和中观无相派诸师说分别的体性无实，依他们的观点，现量是离最初刹那分别的，而比量是不存在的，故此行相完全不能破除。
有些中观师说：世间共许是世俗谛，外境也是世间共许，故如心心所般彼也是世俗有。心心所是颠倒，因为自证相违，如剑刃不能自割。他证也仅是迷乱，我们双方都承许。因此由尽除颠倒而证悟胜义。诸佛即是心心所灭尽。当彼等生起时，由获得随顺一切法无生的胜义，安立为经验。
说无住涅槃是为利益种种众生而加持色身安立，现证正等菩提者，比应呵责更应呵责。因为如此，由于此等心心所不存在故连分别也不存在时，胜义中怎会有正等菩提？若说此仅是证悟，彼即是心故非无心心所。复次，若经验如是胜义，则成颠倒；若无别，则成自证。复次，若心心所是颠倒时，彼等的对治是什么？
若说此颠倒粗分是违品，细分是对治，如是则最后心无对治故心心所不能灭尽。因此如是唯识的本性自体的经验是现量，因为无错乱故。由经验增益的自体故也是颠倒。因此渐次舍弃一切颠倒相，如同虚空一味无垢无边般，经验一切法明性离二取，即是证悟胜义谛，而非心所灭。

།ཡང་ཟག་པ་དང་བཅས་པ་ནི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་ས་བོན་མ་ཟད་པ་དེ་ཉིད་དུ་ནི་ཀུན་གཞི་ཞེས་བརྗོད་དོ། །དེ་ཡང་དགྲ་བཅོམ་པ་གསུམ་ལ་ལྡོག་པར་འགྱུར། ལྡོག་པ་ཇི་ལྟ་བུ་ཞེ་ན་གནས་གྱུར་པ་སྟེ་དེ་ཡང་གང་ཟག་པ་མེད་པའི་དབྱིངས་དང་། རྣམ་པར་གྲོལ་བའི་སྐུ་སྟེ་ཤེལ་དག་པ་ལྟ་ བུའོ།།ཆོས་ཀྱི་སྐུ་ནི་དེ་དག་ལས་ཁྱད་པར་འཕགས་པ་སྟེ་སངས་རྒྱས་ཀྱི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་རྟེན་བྱེད་པས་སོ། །འདི་ལྟ་སྟེ་ཉི་མ་དང་ཟླ་བ་དང་མེ་ཤེལ་དང་ཆུ་ཤེལ་ནི་དག་པ་ཙམ་དུ་ཁྱད་པར་མེད་མོད་ཀྱི། འོད་ཟེར་གྱིས་ཁྱད་ཆེས་འཕགས་པ་ཡིན་ནོ། །ཅི་སྟེ་སངས་རྒྱས་དང་བྱང་ཆུབ་སེམས་དཔའ་ རྣམས་ཀྱི་འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་ལ་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཇི་ལྟར་ཞེ་ན།ནམ་མཁའ་དྲི་མ་མེད་པ་འབའ་ཞིག་མཐའ་མེད་པ་དང་འདྲ་བར་དེ་བཞིན་ཉིད་རོ་གཅིག་ཏུ་སྣང་ངོ་། །ཅིའི་ཕྱིར་ཞེ་ན་མཚན་མ་དེ་རྣམས་ནུབ་པའི་ཕྱིར་རོ། །འཇིག་རྟེན་ལས་འདས་པའི་ཡེ་ཤེས་རྣམ་པ་གཅིག་ཏུ་སྣང་བས་ འཁྲུལ་པ་ཉིད་ཀྱི་ཡང་དག་པའི་ཡེ་ཤེས་མ་ཡིན་པར་འགྱུར་རོ་ཞེ་ན།དེའི་ཕྱིར་འདི་དག་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པ་ཉིད་ཡིན་ཏེ་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པས་མིང་དང་མཚན་མར་བཏགས་པར་ཟད་དོ། །དེའི་ཕྱིར་སེམས་དང་སེམས་ལས་བྱུང་བ་འགགས་པ་ནི་ཡང་དག་པའི་བྱང་ཆུབ་ཏུ་མི་རིགས་ པ་ཡིན་ནོ།།གཞན་ཡང་དབུ་མ་པ་ཆོས་ཐམས་ཅད་སྒྱུ་མ་ལྟ་བུ་ཉིད་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་ཟེར་ཏེ། འདི་ལྟར་གལ་ཏེ་འདི་དག་ཚད་མས་མེད་པར་གྲུབ་ན་དེའི་ཕྱིར་འགས་ཀྱང་ཡོད་པ་བསྒྲུབ་པར་མི་ནུས་སོ། །ཚད་མ་མ་ཡིན་པ་ལ་སྣང་བ་ཙམ་གྱིས་ལྟ་སྨོས་ཀྱང་ཅི་དགོས། ཐམས་ཅད་མེད་པ་ཉིད་ཡིན་ན་ཅི་ཞིག་ཉེ་བར་ བླངས་ནས་ཅི་ཞིག་གདགས།ཡང་ཐམས་ཅད་ཡོད་པ་ཡང་མ་ཡིན་མེད་པ་ཡང་མ་ཡིན་པ་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ་ཞེས་སྨྲ་ན། དེ་ཡང་མི་རིགས་ཏེ་ཡོད་པ་དང་མེད་པ་ཕན་ཚུན་གཞན་སེལ་བའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར་གཅིག་བཀག་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉིས་པའི་མཚན་ཉིད་ཡིན་པའི་ཕྱིར། གཉི་ག་དགག་པར་མི་ རིགས་པ་ཡིན་ནོ།།ཡང་ཐམས་ཅད་བརྫུན་པའི་ཚུལ་གྱིས་ཤེས་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་བརྫུན་པས་མངོན་སུམ་ཅུང་ཟད་ཀྱང་མ་གྲུབ་པའོ། །དེའི་ཕྱིར་ཚུལ་གསུམ་ངེས་པ་མེད་པས་གཏན་ཚིགས་ཐམས་ཅད་ཀྱང་གཏན་ཚིགས་ལྟར་སྣང་བར་འགྱུར་རོ། །གཞན་ཡང་རང་དང་གཞན་ལ་དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་མ་གྲུབ་སྟེ། དེ་དག་ཐམས་ཅད་ནི་ཚད་མ་ལ་རག་ལུས་པའི་ཕྱིར་དང་། ཚད་མ་ཡང་ཁས་མི་ལེན་པའི་ཕྱིར་རོ། །ཚིག་ཙམ་གྱིས་འགོག་ན་ནི་ཁྱོད་ཉིད་བ་ལང་རྣམས་ལས་མུ་སྟེགས་རྒྱང་པན་གྱི་ལྟ་བ་ཅན་ནོ་ཞེས་གཞན་གྱིས་སྨྲས་པ་ན་མི་དང་དབུ་མ་བཀག་པར་འགྱུར་རོ། །ཆོས་ཐམས་ཅད་ངོ་བོ་ཉིད་མེད་པ་ལ་སོགས་པར་གསུངས པའི་དགོངས་པ་ཡང་མདོ་སྡེ་དགོངས་འགྲེལ་དུ་གསུངས་པས་ངེས་ཏེ།དེ་ཉིད་བྱམས་པ་དང་ཐོགས་མེད་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱིས་ཀྱང་ངོ་། །ཚད་མར་ཁས་ལེན་ན་ནི་རང་བཞིན་གསུམ་གྱི་ཚུལ་དུ་གྲུབ་པས་ཐམས་ཅད་བརྫུན་དུ་སྨྲ་བ་ཐོང་ཤིག་།གལ་ཏེ་བདག་ཅག་ནི་ཚད་མ་མི་འདོད་པའི་ཕྱིར་རོ་ཞེ་ན། ཚད་མ་མེད་པའི་ཕྱིར་རྩོད་པར་སྨྲ་བ་ ནི་བཞད་གད་པ་ཉིད་ཡིན་ནོ།།འདི་དག་བདག་ཅག་ནི་ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ཀུན་དུ་རྟོག་པ་ཡོད་པས་དེ་ཉེ་བར་བླངས་ཏེ་ཕུང་པོ་ལ་སོགས་པར་འདོགས་སོ། །དགག་པ་དང་སྒྲུབ་པ་ཐམས་ཅད་ཀྱང་ཚད་མས་བྱེད་པའི་ཕྱིར་རོ། །དེ་ཡང་གང་ཞིག་རྟེན་ཅིང་འབྲེལ་པར་འབྱུང་། །དེ་ནི་སྟོང་པ་ཉིད་དུ་བཤད། །དེ་ནི་རྒྱུར་བྱས་ བཏགས་པ་སྟེ།།དེ་ནི་དབུ་མའི་ལམ་ཡིན་ནོ། །ཞེས་གསུངས་སོ། །ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་དེ་བསལ་བའི་རང་བཞིན་ཡང་གནོད་པ་ཡོད་པའི་ཕྱིར་བརྫུན་པའོ། །ཡང་བསལ་བ་དེ་རིག་པའི་འཁྲུལ་པ་དང་བྲལ་བ་ཉིད་དུ་མངོན་སུམ་ཡིན་པའི་ཕྱིར་དངོས་པོ་ཉིད་དུ་གྲུབ་པ་ཡིན་ནོ། །གསལ་བ་ནི་གསལ་བ་སྦྱིན་པ་ཉིད་ཀྱིས་གཉུག་ མའི་རང་བཞིན་ཏེ།གང་གིས་མྱོང་བ་འདི་འཁྲུལ་པར་འཇོག་པའི་བསླད་པས་བཞག་པ་མེད་པའི་ཕྱིར་རོ།

又有漏是一切法的种子未尽，即称为阿赖耶。这也将在三种阿罗汉中转依。如何转依呢？即是转依，也就是无漏界和解脱身，如同清净水晶。
法身较彼等殊胜，因为是一切佛法之所依。譬如日月、火晶、水晶虽然清净程度无差别，但以光芒而言却大为殊胜。
若问诸佛菩萨的出世间智慧中一切法如何？如同无垢虚空唯一无边般，如是显现为一味真如。为何如此？因为诸相已灭。
若说出世间智慧显现为一相故，即成为迷乱而非真实智慧。因此这一切都是虚妄，仅是由不真实分别而假立名相而已。因此心与心所灭尽不应成为真实菩提。
复次，中观派说一切法如幻即是中道。如是，若以量证成这些为无，则谁也不能成立有。更何况非量所显现。若一切皆无，依何而假立何？
又若说一切非有非无是中道，这也不合理，因为有无互相排除为相，由遮遣一者即成第二之相，故不应遮遣二者。
又若以一切虚妄之理，则一切智亦虚妄，故现量亦全无所成。因此无有三相决定，故一切因皆成似因。复次，对自他的一切破立皆不成立，因为彼等一切依赖于量，而又不承认量故。
若仅以言词破斥，当他人说'你较诸牛更似顺世外道见'时，人与中观即被破除。一切法无自性等所说之密意，亦由经典《解深密经》所决定，此亦为弥勒、无著、龙树所说。
若承认量，则以三自性理成立，应当放弃说一切虚妄。若说'我等不许量故'，则无量而说诤论实为可笑。
我等因有不真实分别，取彼而假立蕴等。一切破立亦由量而作。如说：'若法从缘起，说彼即空性，彼亦为假名，即是中道义。'
又青等彼所显现的自性也因有所违害故为虚妄。又彼显现离于知觉错乱故为现量，故成为实有。显现以显现本身故为本性，因为无有任何染污可安立此体验为错乱故。

།རྒྱུན་གྱིས་གཞན་དུ་གྱུར་པས་ནི་བདག་མེད་པའི་ཕྱིར་འདོད་པ་སྟེ་དེའི་ཆ་དང་བཅས་པས་ནི་རྟག་པའི་དངོས་པོ་ཁེགས་མོད་ཀྱི་ཆོས་གང་མི་རྟག་པའི་མཚན་ཉིད་ཅན་རྒྱུན་མི་འཆད་པར་ གནས་པ་ནི་དགག་པར་མི་ནུས་ཏེ་ཚད་མས་གྲུབ་པའི་ཕྱིར་རོ།།གཡོ་ཅན་བླུན་པོ་ཆོས་གང་དང་གང་སྤྱི་ལ་ཁྱབ་པ་དང་མ་ཁྱབ་པའི་བྱེ་བྲག་བ་ལང་རྫིས་ཀྱང་མཐོང་བ་ལའང་བསྙོན་ཅིང་ཁོ་ཉིད་འཇུག་ལྡོག་གི་ཁྱད་པར་མི་འདོར་བ་སྒྱུ་ཐབས་ལ་སྤྱོད་པ་དག་མེ་ལྕེ་ལས་མུན་པ་སྐྱེ་བར་འགྱུར་རོ་ཞེས་ཟེར་བ་ནི་རླུང་ནད་ ཅན་ལ་ཆང་སྨན་ཡིན་པར་སྨྲས་པས་མཁྲིས་ནད་ཅན་ལ་ཡང་ཆང་སྨན་དུ་སེམས་པ་དང་མཚུངས་ཏེ་ཅི་དེ་ལྟ་ན་དེ་ཉིད་ཀྱང་ཐལ་བར་འགྱུར་བ་ཡིན་པས་རང་སྐྱེ་འགོག་བྱེད་དུ་འགྱུར་ཏེ་རང་སྐྱེ་འགོག་པ་དེ་ཡང་དེ་སྟེ་ཐལ་འགྱུར་ཡིན་ནོ།།ཁྱབ་པ་མ་གྲུབ་ཅེ་ན་ནི་མཚུངས་པས་སླན་ཆད་དེའི་རིགས་ཅན་ལ་བཙན་ཐབས་སུ་ བསྙོན་པ་མཐོང་ལ་རང་སྨ་འབེབས་དེ་སྐད་ཀྱང་མ་ཟེར་ཅིག་།ཡང་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ནི་ཚུལ་གཞན་ཡིན་པའི་ཕྱིར། བསླད་པས་བྱས་པར་ཡང་འགྱུར་ལ། དེ་ལྟར་གྱུར་པས་དེའི་མྱོང་བ་ཡང་འཁྲུལ་པར་འགྱུར་རོ། །དེ་བས་ན་སྔོན་པོ་ལ་སོགས་པ་ལ་ནི་གནོད་པ་འཇུག་པའི་སྐབས་ཡོད་ཀྱི་གསལ་བ་ལ་ནི་མ་ཡིན་ནོ། ། ཆོས་ཆེན་པོ་མེ་ལོང་ལྟ་བུའི་ཐེག་པ་ཆེན་པོའི་མདོ་ལས་ཀྱང་། ཡང་དག་པ་མ་ཡིན་པའི་ལྟ་བ་ཉི་ཤུ་རྩ་བརྒྱད་ཀྱང་སྣང་སྟེ། འདི་ལྟར་མེད་པའི་མཚན་མའི་ལྟ་བ་དང་། བརྟགས་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཀུན་ཏུ་རྟོག་པ་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ་བ་དང་། དེ་ཁོ་ན་ཉིད་ལ་སྐུར་བ་འདེབས་པའི་ལྟ བ་དང་།ཡོངས་སུ་འཛིན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཡོངས་སུ་བསྒྱུར་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཁ་ན་མ་ཐོ་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བའི་ལྟ་བ་དང་། བརྙས་པའི་ལྟ་བ་དང་། རབ་ཏུ་ཁྲོ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ཕྱིན་ཅི་ལོག་གི་ལྟ་བ་དང་། བསྐྱེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། ཁས་མི་ལེན་པའི་ལྟ་བ་དང་། ངན་གཡོའི་ལྟ་བ་དང་། བཀུར་ སྟི་བྱེད་པའི་ལྟ་བ་དང་།རྨོངས་པ་བསྟན་པའི་ལྟ་བ་དང་། རྩ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་འགེགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། ངེས་པར་འབྱུང་བ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། སྒྲིབ་པ་སོགས་པའི་ལྟ་བ་དང་། བསོད་ནམས་མ་ཡིན་པ་སྐྱེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། འབྲས་བུ་མེད་པའི་ལྟ་བ་དང་། ངེས་པར་འཛིན་པའི་ ལྟ་བ་དང་།མི་བདེན་པའི་ལྟ་བ་དང་། མི་སྨྲ་བའི་ལྟ་བ་དང་། ལྟ་བ་ཆེན་པོ་དང་། མངོན་པའི་ང་རྒྱལ་ཅན་གྱི་ལྟ་བའོ་ཞེས་རྒྱ་ཆེར་གསུངས་སོ། །དེ་དག་བསྙེན་གནས་ཡང་དག་ལ་སོ་སོར་རྟོག་པ་ཉིད་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་བྱང་ཆུབ་རྟོགས་པར་འདོད་པ་རྣམས་ཀྱིས་བསྟེན་ཅིང་ བསྒོམ་པར་བྱའོ།།བསྒོམ་པ་འདིའི་རབ་ཏུ་སྦྱོར་བ་ནི་གཉིས་ཏེ། གུས་པར་སྦྱོར་བ་དང་། རྒྱུན་དུ་སྦྱོར་བའོ། །དེ་ཡང་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བར་འཇུག་པ་ནི་བསྒོམ་པའོ། །དེ་ལ་ཇི་སྙེད་ཡོད་པ་དང་། ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པ་ལ་རྣམ་པར་མི་རྟོག་པའི་ གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ཞི་གནས་ཀྱི་དམིགས་པའོ།།དེ་ལ་རྟོག་པ་དང་བཅས་པའི་གཟུགས་བརྙན་དུ་གྱུར་པ་ནི་ལྷག་མཐོང་གི་དམིགས་པའོ། །བར་མ་ཆད་པར་གཉི་ག་ཡང་ཉམས་སུ་མྱོང་བ་དེའི་ཚེ་ཞི་གནས་དང་ལྷག་མཐོང་ཟུང་དུ་འབྲེལ་བའི་ལམ་ཞེས་བྱའོ། ། དེ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཐུན་མོང་གི་དབྱེ་བའོ། །རྣལ་འབྱོར་གྱི་ཁྱད་པར་གྱི་ས་བཞི་ནི། དངོས་པོའི་མཐའ་གཉིས་ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་དང་། སེམས་ཙམ་ལ་དམིགས་པ་དང་། དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་དང་། དམིགས་པ་མེད་པའོ། །དེ་ཡང་ཇི་སྙེད ཡོད་པ་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་དང་པོའོ།།ཇི་ལྟ་བར་གྱུར་པའི་སེམས་ཙམ་ལ་དམིགས་པར་གྱུར་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གཉིས་པའོ། །ཇི་ལྟ་བ་བཞིན་དུ་གྱུར་པའི་ཆོས་ཐམས་ཅད་ཀྱི་དེ་བཞིན་ཉིད་ལ་དམིགས་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་གསུམ་པའོ། །ཐེག་ པ་ཆེན་པོ་མཐོང་བ་སྟེ།སྣང་བ་མེད་པ་ནི་རྣལ་འབྱོར་གྱི་ས་བཞི་པའོ།

由于相续不断转变故无我性而承许，虽然由其及其部分否定了常有的事物，但是不能否定任何具有无常相而相续不断的法，因为已被量所成立。狡诈愚者对于任何法普遍与不普遍的差别即使牧牛人也能见到却仍要诽谤，而自己却不舍取舍的差别而行诡计者，说从火焰中生黑暗，这就如同对风病者说酒是药而认为对胆病者酒也是药一样，如果这样的话，那么它也成为应成，就成为破除自生的能破，而破除自生也即是应成。若说遍及不成立，由于相同之故，此后对于此类人强行诽谤所见而贬低自己，也不要这样说。
又，青等是另一种方式的缘故，也成为虚假所作，如是则其感受也成为错乱。因此，对于青等是有过患入处，而对于明了则不是。
在《大法镜如大乘经》中也说：'显现二十八种邪见，即：无相之见、诽谤所执之见、诽谤遍计之见、诽谗真如之见、执著之见、转变之见、无过失之见、出离之见、轻蔑之见、极忿怒之见、颠倒之见、生起之见、不承认之见、恶作之见、恭敬之见、显示愚痴之见、根本之见、无见之见、遮止修行之见、无出离之见、增长障碍之见、生起非福之见、无果之见、决定执著之见、不实之见、不语之见、大见、增上慢见。'如是广说。
彼等欲证悟无分别菩提者，应当依止并修持对正确八关斋戒的观察即是无分别。此修持的加行有二：恭敬加行与恒常加行。又，止观双运而入即是修持。其中，对于尽所有性和如所有性无分别的影像即是止的所缘。其中，有分别的影像即是观的所缘。无间断地体验二者时，即称为止观双运道。这是瑜伽的共同分类。
瑜伽的殊胜四地是：缘二边实有、缘唯心、缘真如、无所缘。其中缘尽所有性是第一瑜伽地。缘如所有性的唯心是第二瑜伽地。缘如所有一切法真如是第三瑜伽地。见大乘即无显现是第四瑜伽地。

།དེ་ལྟར་ཡང་ལང་ཀར་གཤེགས་པ་ལས། །སེམས་ཙམ་ལ་ནི་བརྟེན་ནས་སུ། །ཕྱི་རོལ་དོན་ལ་བརྟག་མི་བྱ། །དེ་བཞིན་ཉིད་དུ་དམིགས་ནས་ནི། །སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་འདའ་ བར་བྱ།།སེམས་ཙམ་ལས་ཀྱང་འདས་ནས་ཀྱང་། །སྣང་བ་མེད་ལ་འདའ་བར་བྱ། །སྣང་མེད་གནས་པའི་རྣལ་འབྱོར་པ། །དེ་ཡིས་ཐེག་པ་ཆེན་པོ་མཐོང་། །ཞེས་གསུངས་པ་ཡིན་ནོ། །ཚད་མའི་ཚུལ་ལ་ཡང་དག་བརྟེན་པ་དང་། སངས་རྒྱས་ཐེག་པའི་རིམ་ པར་ཕྱེ་བ་དག་།མཁས་པ་དགའ་བ་བསྐྱེད་པར་བྱ་བའི་ཕྱིར། །རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བས་སྦྱར་བ་ཡིན། །འདི་ལ་དགེ་བ་ཅི་ཡོད་ཀུན། །སེམས་ཅན་ཀུན་ལ་བསྔོ་བར་བྱའོ།། །།དབུ་མ་རྒྱན་གྱི་མན་ངག་།སློབ་དཔོན་རིན་ཆེན་འབྱུང་གནས་ཞི་བ་ཞེས་བྱ་བ་དུས དེའི་ཚེ་པཎྜི་ཏ་རྣམས་ལས་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པར་ཀུན་གྱིས་བསྔགས་ཤིང་འགྲན་ཟླ་མེད་པ།ཡེ་ཤེས་ཀྱི་མཁའ་འགྲོ་མས་ཨཽ་ཌྱན་དུ་སྤྱན་དྲངས་ཏེ། རྟོགས་པ་བརྗོད་པའི་གྲུབ་པ་བརྙེས་པ་བཞི་བཅུའི་ནང་ནས་ཀྱང་མདོ་སྡེ་དང་རྒྱུད་སྡེ་ལ་འགྲེལ་པ་མཛད་པའི་མཆོག་ཏུ་གྲགས་པ། དུས་མཚུངས་ པའི་སྒོ་སྲུང་ཆེན་པོ་བཞི་ལས་ཀྱང་གཙོ་བོར་གྱུར་པ།འཕགས་པ་ཐོགས་མེད་དང་ཀླུ་སྒྲུབ་སྙིང་པོའི་ཐུགས་ཀྱི་དགོངས་པ་མ་ནོར་བར་རྟོགས་ཤིང་བསྟན་པའི་གསལ་བྱེད་མཆོག་ཏུ་གྱུར་པའི་ཕྱིར་དང་། བཙུན་པ་ཟླ་གྲགས་ལ་སོགས་པ་ཀླུ་སྒྲུབ་ཀྱི་དགོངས་པ་ལས་འཆལ་བར་གྱུར་ན་རང་ སླད་ཀྱིས་ཚེ་སྨད་ལ་མེད་པར་སྨྲ་བ་དོར་ནས་རྒྱུད་ཟབ་མོའི་འགྲེལ་པ་བྱེད་པར་འགྱུར་ལ།འོན་ཀྱང་དེས་ལོག་པར་བྲིས་པ་དེའི་རྗེས་སུ་འཇུག་ཅིང་གཡོ་སྒྱུས་སྤྱོད་པ་ཡང་འགའ་འབྱུང་བར་མདོ་སྡེ་དད་པ་ཆེར་འབྱུང་དང་། དགོངས་པ་ངེས་པར་འགྲེལ་པ་སོགས་པར་བཅོམ་ལྡན་འདས་ཉིད་ཀྱིས་ གསུངས་ནས།ཡང་དེ་དང་དེ་དག་གིས་ནི་ངའི་དགོངས་པ་མ་རྟོགས་པའོ་ཞེས་ཀྱང་གསུངས་ནས། སླད་ཀྱིས་དེ་དག་ནོར་བར་ཤེས་ཏེ་སླད་ཀྱིས་དགོངས་པ་མ་ནོར་བར་འཆད་པ་ཡང་འབྱུང་ལ། དང་པོ་ནས་ངས་བཤད་པའི་རྗེས་སུ་འཇུག་པ་ནི་མང་དུ་འབྱུང་ངོ་ཞེས་ལུང་བསྟན་པའི་ནང་ནས་ཁྱད་པར་དུ་སློབ་ དཔོན་འདི་ནི་འཇམ་དཔལ་རྩ་བའི་རྒྱུད་ལས།རིན་ཆེན་འབྱུང་ཞེས་བྱ་མིང་གང་། །སྟོན་པའི་བསྟན་པ་གསལ་བྱེད་འབྱུང་། །ཞེས་ཀྱང་ལུང་བསྟན་པ་དེས་མཛད་པའོ། །རྫོགས་སོ།། །།རྒྱ་གར་གྱི་མཁན་པོ་ཤཱན་ཏི་བྷ་དྲ་དང་། ལོ་ཙཱ་བ་དགེ་སློང་ཤཱཀྱ་འོད་ཀྱིས་བསྒྱུར་བ། གཡོ་སྒྱུས་སྤྱོད་པ་ཚར་གཅོད་བསྙོན་འདེབས་ གནད་ལ་འབེབས།རྟོག་གེའི་སྲོག་ཤིང་ཀུན་མཁྱེན་ཡེ་ཤེས་རྒྱལ་མཚན་ཅན། །ཐེག་ཆེན་རྣམ་རིག་དབུ་མའི་རྒྱན་གྱི་མན་ངག་བཅས། །ལེགས་མཛད་གང་དེ་ཟླ་གྲགས་འཇོམས་པའི་རྟོག་གེ་ཡིན། །སླད་ནས་ཁ་ཆེ་ཨ་མོ་གྷ་དང་འོ་རུ་ལོ་ཙཱ་བས་ཞུས་ཏེ་གཏན་ལ་ཕབ་པའོ།

正如《入楞伽经》中所说：'依止唯心后，不应观外境，证入真如已，应超越唯心。超越唯心已，应超越无相。安住无相之瑜伽士，彼见大乘道。'
依正理而住，分别佛乘次第，为令智者生欢喜故，宝源寂所造。此中所有一切善根，回向一切众生。
《中观庄严论》教授，由堪称当时诸班智达中最胜、众所称赞无与伦比的阿阇黎宝源寂所造。他被智慧空行母迎请至乌仗那，在四十成就者传记中亦以注释经续闻名，是同时期四大护门人中的首要者，完全通达圣无著与龙树心要之密意并成为显明教法的最胜者。
因为月称尊者等人若违背龙树密意，后来会舍弃无说而造甚深续部注释，然而随顺其邪说并以狡诈而行者亦将出现，如《广大信解经》与《解深密经》等中世尊亲自宣说。
又说'彼等未解我密意'，后来知其错误而如实解说密意者亦将出现，从最初即随顺我所说者将大量出现。在此授记中，特别是此阿阇黎在《文殊根本续》中亦有授记：'名为宝源者，将出显教法。'即是此论作者。
圆满。印度堪布寂护贤与译师比丘释迦光所译。
以狡诈而行者摧毁诽谤要害，理辩支柱遍智智慧胜幢具，大乘唯识中观庄严教授等，善造彼为摧月称之理论。后由克什米尔阿穆伽与吾如译师校订而定。

